Chuyên mục
Trái phiếu

Lãi suất trái phiếu ảnh hưởng như thế nào đến giá trị của trái phiếu?

Lãi suất trái phiếu ảnh hưởng như thế nào đến giá trị của trái phiếu?

Lãi suất trái phiếu là tổng lợi nhuận nhà đầu tư sẽ nhận được khi mua trái phiếu. Trái phiếu là một chứng nhận nghĩa vụ nợ của người phát hành phải trả cho người sở hữu trái phiếu theo mệnh giá của trái phiếu, trong một thời gian xác định và lãi suất quy định.

So sánh lãi suất trái phiếu chính phủ và trái phiếu doanh nghiệp

Có 2 loại trái phiếu phổ biến tại Việt Nam đó là trái phiếu chính phủ và trái phiếu doanh nghiệp. Trái phiếu Chính phủ được phát hành bởi Bộ Tài chính nhằm huy động vốn cho ngân sách Nhà nước hoặc huy động vốn cho chương trình, dự án đầu tư cụ thể thuộc phạm vi đầu tư của Nhà nước. Còn trái phiếu doanh nghiệp được phát hành bởi các tổ chức hoặc doanh nghiệp, nhằm phát triển hoạt động kinh doanh, mở rộng quy mô, đầu tư máy móc,…

So sánh lãi suất trái phiếu chính phủ và trái phiếu doanh nghiệp

Thông thường lãi suất của trái phiếu chính phủ thấp hơn so với trái phiếu doanh nghiệp. Chính vì thế, rủi ro của trái phiếu chính phủ cũng rất thấp, thường bị ảnh hưởng chủ yếu bởi tỷ giá hối đoái. Rủi ro của trái phiếu doanh nghiệp cao hơn so với trái phiếu chính phủ, nhưng vẫn thấp hơn đáng kể so với rủi ro của cổ phiếu. Rủi ro trái phiếu doanh nghiệp chủ yếu đến từ khả năng thanh toán nợ của doanh nghiệp phát hành.

Lãi suất trái phiếu khác nhau tùy thuộc theo loại trái phiếu

Lãi suất của trái phiếu bằng không là lãi suất của loại trái phiếu mà người mua không nhận được lãi, nhưng được mua với giá thấp hơn mệnh giá và được hoàn trả bằng mệnh giá khi trái phiếu đó đáo hạn. 

Trái phiếu có lãi suất biến đổi: còn được gọi là lãi suất thả nổi, áp dụng với những loại trái phiếu mà lợi tức sẽ có sự khác nhau khi được trả ở mỗi kỳ. Lợi tức của trái phiếu này được điều chỉnh theo một lãi suất tham chiếu.

Trái phiếu có lãi suất cố định: Lợi tức của trái phiếu này được xác định theo một tỷ lệ phần trăm cố định tính theo mệnh giá.

Lãi suất trái phiếu chịu những tác động nào?

Lợi tức của trái phiếu chủ yếu bao gồm hai phần: lãi suất trái phiếu và chênh lệch tín dụng. Trong khi chênh lệch tín dụng phản ánh rủi ro đặc trưng liên quan đến các tổ chức phát hành riêng lẻ, còn lãi suất là lãi suất cơ bản cho tất cả các trái phiếu có mệnh giá bằng một loại tiền tệ nhất định và bù đắp cho các nhà đầu tư những rủi ro kinh tế cơ bản của họ. Do đó, nếu thị trường kỳ vọng lãi suất sẽ tăng, thì lợi tức trái phiếu cũng tăng, buộc giá trái phiếu giảm theo. Điều ngược lại cũng được áp dụng. Mối quan hệ nghịch đảo này giữa lãi suất/ sản lượng và giá cả là lý do tại sao các nhà quản lý danh mục đầu tư thu nhập cố định phải mất nhiều công sức để hiểu các động lực của nền kinh tế toàn cầu và đánh giá đường đi của lãi suất trong tương lai.

Lãi suất trái phiếu chịu những tác động nào

Lãi suất trái phiếu phụ thuộc vào mức độ tín nhiệm của tổ chức phát hành

Mức độ tín nhiệm được xác định chủ yếu dựa trên khả năng tài chính của tổ chức phát hành trái phiếu đó. Lãi suất trái phiếu càng cao thì mức độ rủi ro càng cao. Điều này có nghĩa là khả năng thanh toán lãi và vốn gốc của tổ chức phát hành trái phiếu đó càng thấp. Khi có bất kỳ biến động bất lợi về khả năng tài chính của đơn vị phát hành, thì giá trái phiếu của doanh nghiệp đó sẽ ngay lập tức tụt giảm trên thị trường chứng khoán.

Xem thêm: 5 công thức định giá trái phiếu giúp bạn thoát kiếp “gà mờ” khi đầu tư

Lãi suất trái phiếu cũng ảnh hưởng bởi lãi suất thị trường

Lãi suất thị trường là một yếu tố cực kỳ quan trọng trong việc định giá của các chứng khoán có lãi suất cố định. Đây cũng là yếu tố tác động cơ bản đến biến động giá và lãi suất trái phiếu. Khi lãi suất thị trường tăng thì lợi tức đối với các trái phiếu cũng bắt đầu thay đổi. Vốn được đưa vào thị trường nào hứa hẹn mang lại lợi nhuận cao hơn. Khi đó, giá trái phiếu có lợi tức cố định sẽ giảm. Đơn giản là, giá trái phiếu giao động ngược chiều với lãi suất thị trường.

Lãi suất trái phiếu cũng ảnh hưởng bởi lãi suất thị trường

Ngoài lãi suất thị trường, các nhà quản lý danh mục đầu tư cũng rất chú ý đến kỳ vọng lạm phát. Lạm phát gia tăng làm xói mòn giá trị của trái phiếu và làm cho các khoản thanh toán bằng coupon kém hấp dẫn hơn, nếu lãi suất không đổi hoặc tăng. Trong thị trường trái phiếu, kỳ vọng lạm phát được đo lường bằng chênh lệch lợi tức giữa trái phiếu có liên quan đến lạm phát (có giá trị tăng và giảm phù hợp với lạm phát) và trái phiếu thông thường, hoặc danh nghĩa, có cùng kỳ hạn. Đây được gọi là tỷ lệ “hòa vốn” và cho phép các nhà đầu tư đo lường kỳ vọng lạm phát trên thị trường và định vị danh mục đầu tư của họ cho phù hợp.

Đầu tư trái phiếu có thể mang lại nguồn thu nhập tốt cho các nhà đầu tư, tuy nhiên, bạn phải nắm những kiến thức cơ bản về định giá trái phiếu để đảm bảo mình có những quyết định đầu tư đúng đắn. Theo dõi những nhân tố thị trường ảnh hưởng tới giá trái phiếu sẽ giúp bạn lường trước được những rủi ro có thể xảy đến với mình.