Chuyên mục
Trái phiếu

Định giá trái phiếu và những điều cần hiểu rõ trước khi “tham chiến”

Định giá trái phiếu và những điều cần hiểu rõ trước khi “tham chiến”

Để tiến hành định giá trái phiếu, các bạn cần hiểu rõ một số khái niệm sau về trái phiếu để quá trình định giá trở nên dễ hiểu và dễ làm đối với bạn. Chẳng hạn như khái niệm của trái phiếu, mệnh giá, lãi suất danh nghĩa, lãi suất thực, lãi suất hiện tại, kỳ hạn,…Về căn bản trái phiếu chỉ là một tờ giấy có chức năng như một dạng khế ước giữa người mua và người bán. Nhưng nếu muốn hiểu rõ hơn về trái phiếu thì bạn cần phải thu thập thêm nhiều thông tin về chúng. Bài viết dưới đây sẽ hỗ trợ phần nào những kiến thức căn bản về trái phiếu, mời các bạn theo dõi.

Những khái niệm về định giá trái phiếu cực hữu ích dành cho người mới tham gia 

 

Quá trình định giá trái phiếu sẽ diễn ra dễ với bạn hơn nếu như bạn nắm chắc những thông tin về loại chứng khoán này. Ngoài khái niệm trái phiếu giúp bạn biết rõ trái phiếu thực chất là gì, nó có hình dạng ra sao, đặc tính của trái phiếu ra sao, những chỉ số nào đi kèm theo để bạn có thể tính toán ra giá trị thực của loại trái phiếu mà bạn nắm giữ. Bên cạnh đó những tác động nào sẽ ảnh hưởng đến chúng.

Định giá trái phiếu – Khái niệm về trái phiếu và mệnh giá của trái phiếu là gì?

định giá trái phiếu là gì?

Bước đầu tiên trong tiến trình định giá trái phiếu mà bạn không thể nào bỏ qua là nắm rõ bản chất của trái phiếu là gì. Để dễ hiểu bạn cứ hình dung trái phiếu là một loại giấy mang tính chất là lời hứa hẹn và cam kết trả tiền trong dài hạn do người hay tổ chức đi vay phát hành ra, trong đó hứa sẽ trả tiền cho người nắm giữ trái phiếu một khoản tiền lãi cố định được xác định trước mỗi năm và số tiền gốc khi đến hạn thỏa thuận được ghi trên tờ trái phiếu.

 

Thực chất khía cạnh trái chủ là người cho nhà phát hành vay tiền và họ không chịu bất kỳ trách nhiệm nào về kết quả hoạt động của việc sử dụng nguồn vốn của người đi vay. Trường hợp xấu nhất, công ty phá sản và không thanh toán nổi khoản đã cam kết trên trái phiếu, các trái chủ sẽ được ưu tiên trả nợ trước những người ở hữu cổ phiếu ưu đãi và cổ phiếu thường.

định giá trái phiếu và mệnh giá là gì

Bên cạnh đó, để định giá trái phiếu bạn sẽ phải va chạm với những thành tố như mệnh giá trái phiếu. Có thể gọi là mệnh giá hoặc giá trị danh nghĩa thậm chí cũng có cách gọi khác là giá trị bề mặt của trái phiếu. Để dễ hiểu nhất cho các bạn, những giá trị ghi trên tờ trái phiếu được gọi là mệnh giá của trái phiếu, xác định tổng số tiền gốc mà trái chủ được nhận cho tới hết thời hạn của trái phiếu. Nó sẽ xuất hiện trường nhật trong công thức tính giá trị thực của loại trái phiếu mà bạn sở hữu.

Yếu tố không thể thiếu trong định giá trái phiếu là lãi suất danh nghĩa, lãi suất thực và lãi suất hiện tại

 

Quan trọng trong định giá trái phiếu là các loại lãi suất

Trong công thức định giá trái phiếu sẽ có những khái niệm về lãi suất danh nghĩa, lãi suất thực và lãi suất hiện tại. Về lãi suất danh nghĩa lãi suất ghi trên giá trái phiếu. Về mặt ý nghĩa nó quy định mức lợi tức mà trái chủ được hưởng so với mệnh giá của trái phiếu. Vậy nên, bất kể điều gì xảy ra đối với giá của một trái phiếu coupon có lãi suất hàng năm 9% và mệnh giá 10.000 USD, nó sẽ được trả 900 USD lợi tức hàng năm cho đến khi đáo hạn. Lãi suất thực sẽ khác với khái niệm lãi suất thực trình bày trong kinh tế vĩ mô, nó sẽ liên quan đến giá trị thời gian của tiền mà bạn bỏ ra mua trái phiếu.

 

Ngoài ra, trong công thức định giá trái phiếu còn có lãi suất hiện tại của trái phiếu là tỷ lệ giữa khoản lợi tức được trả hàng năm với giá cả thị trường hiện tại của trái phiếu đó. Ví dụ, nếu chúng ta có trái phiếu lãi suất 9%, mệnh giá 1.000 USD và giá cả thị trường của nó là 800 USD thì nó sẽ có lãi suất hiện tại bằng khoản thanh toán lãi hàng năm/giá thị trường của trái phiếu, tức là = 0,09 x 1.000 USD/800 USD = 11,25%.

Một số khái niệm kèm theo trong công thức định giá trái phiếu, mục đích bổ trợ thông tin cho trái phiếu

Thường trong thao tác định giá trái phiếu ngoài việc quan tâm các chỉ số như mệnh giá, lãi suất thực, lãi suất danh nghĩa thì kỳ hạn của trái phiếu cũng cực kỳ quan trọng. Hiểu đơn giản kỳ hạn của trái phiếu là độ dài về mặt thời gian tính đến thời điểm khi người phát hành trái phiếu trả lại toàn bộ tiền gốc cho trái chủ và nhận lại trái phiếu. Kỳ hạn của trái phiếu chính phủ thường rất đa dạng, có thể từ 1 – 30 năm. Đối với trái phiếu doanh nghiệp, kỳ hạn thường là dài hạn do mục đích của phát hành là để tài trợ cho dự án đầu tư và các doanh nghiệp thường có tiết kiệm chi phí bằng cách phát hành các loại trái phiếu càng dài càng tốt. Kỳ hạn của mỗi trái phiếu trong một đợt phát hành có thể khác nhau do phương thức phát hành và việc tổ chức phát hành mua lại trái phiếu trước hạn theo điều khoản đã ghi trong trái phiếu.

>> Xem thêm về đầu tư trái phiếu

Ngoài ra trước khi định giá trái phiếu, một chi tiết khác bạn cần chú ý là bản giao kèo mang tính pháp lý giữa công ty phát hành trái phiếu và người được uỷ quyền về trái phiếu (ngân hàng tín thác, người đại diện sở hữu trái phiếu), đại diện cho quyền lợi của trái chủ. Sở dĩ nó quan trọng bởi khế ước này cung cấp những điều khoản về hợp đồng vay, bao gồm đặc điểm của trái phiếu, quyền của trái chủ, quyền của công ty phát hành và trách nhiệm của người được uỷ quyền. Công dụng chủ yếu của tài liệu pháp lý này phần lớn để xác định những điều khoản bảo vệ trái chủ. Các điều khoản chung bao gồm: cấm bán chứng khoán phải thu; hạn chế chi trả cổ tức cổ phiếu thường; hạn chế việc mua bán tài sản cố định; hạn chế vay thêm.


Nếu như bạn đang muốn sở hữu một loại trái phiếu của chính phủ hay doanh nghiệp nào đó thì hãy kiểm tra những thông tin trên thật kỹ càng. Vì những yếu tố trên góp phần rất quan trọng trong quá trình định giá trái phiếu.